Noorderlicht zien: 6x tips

Het noorderlicht aanschouwen staat op de bucketlist van menig reiziger. Hoe kan het ook anders? Het noorderlicht is een van de meest bijzondere natuurverschijnselen en de kans om het noorderlicht te zien is niet te voorspellen. Wel zijn er een aantal elementen die de kans op het spotten van het noorderlicht vergroten. Wij delen in deze blog een aantal tips om de kansen op het zien van het noorderlicht te vergroten. Deze tips hebben ons enorm geholpen om het noorderlicht meerdere keren te zien.

Praktische informatie noorderlicht

Wat is het noorderlicht?

Het noorderlicht, ook wel poollicht of aurora borealis genoemd, is een mysterieus en bijzonder natuurverschijnsel en elke keer anders. Het is een spectaculaire lichtshow waarbij je getrakteerd wordt op de meest mooie kleuren. Kleuren variërend van groen, paars, oranje, geel, rood en zelfs soms wit en blauw verlichten de hemel. Het meest magische is wanneer het noorderlicht gaat ‘dansen’, waardoor het noorderlicht prachtige vormen aanneemt. 

Maar wat is het noorderlicht precies? Het noorderlicht is het resultaat van elektrisch geladen deeltjes die vanuit de zon de ruimte in gezonden worden. Ook wel zonnewind genaamd. Een deel van deze geladen deeltjes komen in de atmosfeer van onze planeet terecht, wat een chemische reactie veroorzaakt. Bij deze chemische reactie komt er licht vrij. Als deze deeltjes in het magnetisch veld komen, dan raakt het magnetisch veld verstoord en daardoor komen de deeltjes in beweging. Dit veroorzaakt het noorderlicht.

Waar kun je het noorderlicht zien?

Het noorderlicht komt voor rondom de noordelijke helft van de poolcirkel. De meeste kans om het noorderlicht te zien heb je in IJsland, Noorwegen, Zweden, Finland, Canada, Rusland of Groenland. In uitzonderlijke gevallen kan het noorderlicht zelfs tot in Nederland of Belgie gezien worden. Daarvoor zijn wel hele sterke verstoringen nodig.

Tips noorderlicht zien

1. Portie geluk

Je hebt er niets aan, maar het helaas waar. Je hebt er zelf geen invloed op of en wanneer je het noorderlicht ziet. Dit is afhankelijk van een aantal factoren die we hieronder benoemen. Wel is het handig om in de periode augustus t/m april naar een gebied te reizen dat ten noorden van de poolcirkel ligt.

2. Donkere nachten met weinig bewolking

Om het noorderlicht te zien, is het belangrijk dat het én donker is én dat er weinig bewolking is. Bewolking zorgt er namelijk voor dat het noorderlicht niet zichtbaar is. Het liefst is er geen bewolking, maar ook met bewolking is er de kans dat je het noorderlicht ziet.
Als het donker is, dan is de kans groter dat je het noorderlicht kunt zien. Wacht dus tot het donker is. Daarnaast is het ook belangrijk dat er zo weinig mogelijk verlichting van gebouwen en lantaarns in de buurt is. Deze verstoren het zicht, waardoor het noorderlicht slecht(er) te zien is.

Wist je dat het noorderlicht op alle momenten van de dag en in alle seizoenen kan voorkomen? Maar als het buiten te licht is, dan is het noorderlicht niet te zien. De beste periode om het noorderlicht te zien is tussen augustus en april.

3. Gebruik een website of app voor de noorderlicht voorspellingen 

Er zijn twee handige apps die een realistische voorspelling geven van de kans om het noorderlicht te zien. De eerste is de ‘Noorderlicht App’ van Voigt Travel. Deze app toont de geschiedenis van verschillende waarden en legt in duidelijke taal uit hoe je ze moet interpreteren. De app is in het Nederlands, wat erg handig is.
De tweede app is ‘hello aurora’. Deze app toont ook de waarden, maar wij gebruikten hem vooral om meldingen te ontvangen wanneer andere gebruikers het noorderlicht zagen. Je kunt je locatie invoeren en krijgt een melding als iemand anders het noorderlicht spotte. Dit is handig als je niet telkens naar buiten wilt kijken.

Tijdens onze rondreis door IJsland merkten we dat een hoge Kp-index niet altijd betekent dat je het noorderlicht zult zien. Op avonden met een Kp-index van 5 of 6 zagen we geen noorderlicht, terwijl we op twee avonden met een Kp-index van 2 het mooiste en helderste noorderlicht van onze reis zagen. In de volgende tip leggen we uit welke andere factoren invloed hebben op de zichtbaarheid van het noorderlicht. De onderstaande foto toont hoe helder het noorderlicht was met een Kp-index van 2.

4. Staar je niet blind op een hoge Kp index

Veel mensen kijken alleen naar de Kp index om te beoordelen wat de kansen zijn om het noorderlicht te spotten. In de vorige tip beschreven we al dat alleen de Kp index niet genoeg is om de kansen te vergroten. Hiervoor moet je ook kijken naar de andere elementen, zoals de snelheid van de zonnewind, het Bt level van de magnetische velden en hoe lang de waarden al gunstig zijn. Een gunstige momentopname van de waarden is niet voldoende om het noorderlicht te zien.

Snelheid zonnewind

De snelheid van de zonnewind wordt weergegeven in km/s. Hoe sneller de zonnewind beweegt, hoe groter de kans is dat het noorderlicht zichtbaar is. Met een snelheid van meer dan 400 km/s kun je er bijna van uit gaan, mits het donker is en er weinig tot geen bewolking is, dat het noorderlicht zal verschijnen. Het is belangrijk dat de snelheid van de zonnewind voor langere tijd aanwezig is. Als de snelheid maar een kwartier aanhoudt, dan is de kans klein dat je het noorderlicht zult zien.

Magnetische velden

De sterkte van het magnetische veld wordt gemeten als Bz in nanoTesla (nT). Belangrijk is vooral de nT-waarde: een negatieve waarde vergroot de kans op het noorderlicht. Hoe negatiever de waarde, hoe groter de kans. Is de nT-waarde 0 of positief, dan is de kans klein. Let niet alleen op de actuele Bz-waarde, maar ook op de geschiedenis. Hoe langer de waarde negatief is, hoe groter de kans om het noorderlicht te zien. Pas na een half uur negatieve waarden wordt de kans significant groter. Soms is noorderlicht mogelijk met een positieve Bz, maar dit vereist een langere periode van negatieve waarden.

5. Maak ’test’ foto’s

Het noorderlicht is niet altijd met het blote oog te zien. Ook kan het zijn dat we denken dat er geen noorderlicht te zien is, terwijl het er wel is. Als het noorderlicht niet heel helder is, dan kan het noorderlicht wit zijn. Als wij dan naar de lucht kijken, dan denken we dat dit sluierbewolking is, terwijl dit in werkelijk het noorderlicht is. Het blote oog kan de kleur dan niet goed zien. Maar als je een foto maakt met je camera of telefoon, dan zie je ineens dat de ‘sluierbewolking’ groen kleurt op de foto. Dit is het noorderlicht. Mocht je dit meemaken, blijf dan buiten. Want het kan zomaar gebeuren dat het noorderlicht zich later op de avond beter laat zien, waardoor het met het blote oog te zien is.

Om het noorderlicht met een camera te fotograferen, zijn een aantal dingen belangrijk om te weten. In deze blog lees je welke tips en instellingen ervoor zorgen dat je de mooiste foto’s maakt.

6. Ga op pad met een noorderlicht excursie

Verschillende organisaties organiseren noorderlicht excursies. Met een dergelijke tour ga je samen met een ervaren gids op pad om het noorderlicht te zien. Je gaat samen met een groep en de gids naar een afgelegen locatie waar de kans om het noorderlicht te zien het grootst is. De tour is daardoor altijd anders, omdat het noorderlicht niet altijd op dezelfde plek zichtbaar is. Het is geen garantie dat je met zo’n tour het noorderlicht spot, maar vaak mag je de tour op een andere dag inhalen als het noorderlicht niet zichtbaar was tijdens jouw excursie.