Orkney Eilanden: de mooiste bezienswaardigheden en tips voor je bezoek

Wanneer je een rondreis door Schotland maakt, denken de meeste mensen aan de Highlands, Isle of Skye of de NC500. Maar wist je dat er ten noorden van het Schotse vasteland een eilandengroep ligt die door verrassend weinig reizigers wordt bezocht? Wat ons betreft zijn de Orkney eilanden een van de meest bijzondere bestemmingen van Schotland.
Dat komt vooral door de indrukwekkende geschiedenis. Je vindt hier prehistorische dorpjes, mysterieuze steencirkels en eeuwenoude grafkamers die zelfs ouder zijn dan Stonehenge. Hoewel je nog steeds duidelijk merkt dat je in Schotland bent, voelt het hier nét even anders.

Tijdens onze roadtrip door Schotland besloten we de Orkney eilanden aan onze rondreis toe te voegen. Achteraf bleek dat een van de hoogtepunten van onze reis. Ben je benieuwd wat je hier allemaal kunt zien en doen? In deze blog delen we de mooiste bezienswaardigheden, praktische tips en onze eigen ervaringen.

De mooiste bezienswaardigheden op de Orkney Eilanden

1. Italian Chapel

De Italian Chapel werd tijdens de Tweede Wereldoorlog gebouwd door Italiaanse krijgsgevangenen die meewerkten aan de aanleg van de Churchill Barriers. Met eenvoudige materialen zoals golfplaten, beton en schroot maakten zij een kapel die nog altijd te bezoeken is.

Van buiten oogt de kapel vrij eenvoudig, maar binnen zie je hoeveel aandacht er aan de schilderingen en details is besteed. De muren lijken van marmer gemaakt, terwijl alles met de hand is geschilderd. Kunstenaar Domenico Chiocchetti ontwierp het interieur en keerde na de oorlog terug om restauratiewerkzaamheden uit te voeren.

2. Kirkwall

Kirkwall is de grootste plaats van de Orkney eilanden en een goede uitvalsbasis voor een overnachting en om het eiland te verkennen. Je vindt er sfeervolle straatjes, lokale winkels, cafés en verschillende historische bezienswaardigheden.

Het bekendste gebouw van de stad is de St. Magnus Cathedral. Deze kathedraal uit de 12e eeuw is gebouwd van rood zandsteen en wordt ook wel het ‘Licht van het Noorden’ genoemd. Neem zeker even een kijkje binnen om de glas-in-loodramen en het indrukwekkende interieur te bekijken.

Op een paar minuten lopen van de kathedraal liggen Bishop’s Palace en Earl’s Palace. De ruïnes zijn gratis te bezoeken en geven een goed beeld van de geschiedenis van Orkney.

3. The Gloup

Aan de kust van Deerness ligt The Gloup, een ingestorte zeegrot die is ontstaan door de kracht van de zee. Vanaf de kliffen kijk je diep de grot in, waar de golven tegen de rotsen slaan. Vooral bij ruige zee is dit een mooi gezicht.

The Gloup is eenvoudig te bereiken en goed te combineren met een wandeling langs de kliffen van Deerness. Toen wij er waren stond er windkracht 7 en was het te onstuimig om de wandeling langs de kliffen te maken. Op een rustige dag is dit juist een van de mooiste wandelingen van dit deel van Orkney. Controleer daarom vooraf de weersverwachting en trek een winddichte jas aan.

4. Ring of Brodar

De Ring of Brodgar is een van de bekendste prehistorische monumenten op de Orkney eilanden. Deze steencirkel werd ruim 4.500 jaar geleden gebouwd en maakt samen met onder andere Skara Brae en de Standing Stones of Stenness deel uit van het UNESCO Werelderfgoed.

Waar de steencirkel precies voor werd gebruikt, is nog altijd niet bekend. Je kunt rondom de stenen wandelen en ondertussen uitkijken over de omliggende meren en het open landschap.

Wij bezochten de Ring of Brodgar vroeg op de dag, waardoor het er heerlijk rustig was. Juist die combinatie van de eeuwenoude stenen en het weidse landschap maakt dit een bijzondere plek om even rond te lopen.

5. Standing Stones of Stennes

Op korte afstand van de Ring of Brodgar liggen de Standing Stones of Stenness, een van de oudste steencirkels van Groot-Brittannië. De stenen zijn ruim 5.000 jaar oud en zijn daarmee ouder dan Stonehenge.
Hoewel slechts vier van de oorspronkelijke twaalf stenen overeind staan, krijg je nog altijd een goed beeld van hoe deze plek er vroeger uit moet hebben gezien. De hoogste steen is bijna zes meter hoog en steekt duidelijk af tegen het open landschap.

6. Skara Brae

Skara Brae is een ruim 5.000 jaar ou dorp aan de westkust van Mainland en wordt ook wel het ‘Pompeii van Schotland’ genoemd, omdat de stenen huizen uitzonderlijk goed bewaard zijn gebleven.

De nederzetting werd in 1850 ontdekt nadat een zware storm een deel van de duinen had weggeslagen. Tijdens je bezoek wandel je langs de stenen huizen, waar onder andere slaapplaatsen, opbergvakken en stenen meubels nog goed zichtbaar zijn. Zo krijg je een goed beeld van hoe de bewoners hier duizenden jaren geleden leefden.

Wij hebben Skara Brae tijdens onze reis helaas niet kunnen bezoeken, maar het lijkt ons heel bijzonder om door een dorp te lopen waar ruim 5.000 jaar geleden al mensen woonden. Alleen dat maakt Skara Brae wat ons betreft al een bezoek waard.

7. Brough of Birsay

Brough of Birsay is een klein getijdeneiland voor de kust van Birsay en is alleen bij laagwater bereikbaar via een betonnen dam. Via deze website kun je de getijden ongeveer twee weken van tevoren bekijken. Meestal kun je het eiland ongeveer een uur vóór en een uur ná laagwater bereiken, maar houd tijdens je bezoek altijd het water goed in de gaten. Zodra het getij opkomt, kan de dam snel onder water verdwijnen. Wij merkten zelf hoe snel dat kan gaan. Op de terugweg hadden we nét iets te lang gewacht, waardoor we uiteindelijk tot onze enkels door het water terug moesten naar het vasteland. Wacht dus niet tot het laatste moment met teruglopen.

Op het eiland wandel je langs de overblijfselen van een Viking- en Pictische nederzetting en de ruïnes van een middeleeuwse kerk. Ook is dit een van de beste plekken op Orkney om papegaaiduikers te spotten. Tijdens ons bezoek zagen we meerdere papegaaiduikers die tussen de kliffen en boven zee af en aan vlogen. Blijf tijdens je wandeling wel op veilige afstand van de klifranden, zeker als het hard waait.

8. Yesnaby Castle Sea Stack

Langs de westkust van Orkney ligt Yesnaby Castle Sea Stack, een vrijstaande rotsformatie die hoog boven de Atlantische Oceaan uitsteekt. De naam dankt de rots aan zijn vorm, die met een beetje fantasie doet denken aan een oud kasteel.

Vanaf de parkeerplaats wandel je in ongeveer 20 minuten naar de Sea Stack. Trek wel wat extra tijd uit, want onderweg kom je regelmatig uitzichtpunten tegen waar je even wilt stoppen om van de kliffen en de Atlantische Oceaan te genieten. In het broedseizoen zie je hier veel zeevogels en met een beetje geluk spot je voor de kust zelfs walvissen.

Yesnaby Castle Sea Stack was een van onze favoriete plekken op Orkney. Niet alleen vanwege de bijzondere rotsformatie, maar ook door de combinatie van de ruige kust, de hoge kliffen en de weidse uitzichten. 

9. Churchill Barriers

De Churchill Barriers zijn vier dammen die Orkney Mainland verbinden met de zuidelijke Orkney-eilanden. Ze werden tijdens de Tweede Wereldoorlog aangelegd om de natuurlijke doorgangen naar de marinehaven van Scapa Flow af te sluiten. Tegenwoordig vormen de dammen een van de belangrijkste verbindingswegen op Orkney en rijd je er waarschijnlijk meerdere keren over tijdens je verblijf.

Op onze aankomstdag op Orkney stond er een harde storm. Terwijl we over de Churchill Barrier reden, sloegen de golven zo hoog op dat het zeewater tegen onze voorruit klotste. Heel even zagen we niets meer door de enorme hoeveelheid water. Op dat moment best spannend, maar achteraf juist een ervaring die we niet snel zullen vergeten.

10. Blockship SS Reginald

Vlak naast de Churchill Barriers ligt de SS Reginald, een van de schepen die tijdens de Tweede Wereldoorlog bewust tot zinken werden gebracht om de doorgang naar Scapa Flow af te sluiten.
De resten van de SS Reginald steken nog altijd boven het water uit en zijn vanaf de Churchill Barriers goed te zien.

Praktische informatie voor een bezoek aan de Orkney eilanden

Hoeveel dagen heb je nodig voor de Orkney eilanden?

Wij verbleven zelf één nacht op de Orkney eilanden. Hoewel we in één volle dag veel van de belangrijkste bezienswaardigheden hebben kunnen bezoeken, merkten we dat we tijd tekortkwamen. We wilden onderweg regelmatig stoppen bij uitzichtpunten of een korte wandeling maken, maar daar was niet altijd ruimte voor.

Achteraf zouden wij daarom minimaal twee nachten op Orkney plannen. Zo heb je voldoende tijd om de bekendste bezienswaardigheden te bezoeken zonder de hele dag onderweg te zijn.

Heb je drie nachten of langer, dan kun je ook een van de andere Orkney-eilanden bezoeken. Hoy is populair vanwege de beroemde Old Man of Hoy en de mooie wandelingen. Bezoek je Orkney tussen mei en juli? Dan is Westray een aanrader. Op dit eiland ligt Castle o’ Burrian, een van de beste plekken op Orkney om papegaaiduikers te spotten.

Wat is de beste reistijd voor Orkney?

De beste reistijd voor Orkney is van mei tot en met september. In deze periode zijn de dagen lang en heb je de meeste kans op droog en rustig weer. Vooral in juni en juli blijft het tot laat in de avond licht, waardoor je alle tijd hebt om de eilanden te verkennen.

Wil je papegaaiduikers zien? Dan zijn mei, juni en juli de beste maanden. In de zomer maak je daarnaast ook de meeste kans om voor de kust walvissen of dolfijnen te spotten.

Houd er wel rekening mee dat het weer op Orkney snel kan omslaan. Ook tijdens onze reis wisselden zon, wind en regen elkaar regelmatig af. Een wind- en waterdichte jas is daarom geen overbodige luxe.Bezoek je Orkney vanaf september? Dan maak je bij een heldere hemel ook kans om het noorderlicht te zien.

Hoe kom je op Orkney?

De meeste mensen gaan naar Orkney met de ferry vanaf het Schotse vasteland. Maak je een rondreis door Schotland met een (huur)auto of camper, dan is dit veruit de meest praktische manier om de eilanden te bereiken.

Wij namen de ferry van Gills Bay naar St Margaret’s Hope. Deze overtocht duurt ongeveer een uur en is daarmee de kortste verbinding naar Orkney. Een andere optie is om de ferry van Scrabster naar Stromness ter nemen. Deze overtocht duurt ongeveer anderhalf uur en is een goede keuze wanneer je het westelijke deel van Mainland als eerste wilt verkennen.

Heb je minder tijd of bezoek je alleen Orkney? Dan kun je ook naar Kirkwall Airport vliegen. Vanuit onder andere Inverness, Aberdeen, Edinburgh en Glasgow vertrekken regelmatig vluchten naar de eilanden.

Heb je een auto nodig op Orkney?

Wij raden aan om Orkney met een auto te verkennen. De bezienswaardigheden liggen verspreid over het eiland en onderweg kom je regelmatig langs uitzichtpunten, stranden en kleine dorpjes waar je gemakkelijk even kunt stoppen. Met een eigen auto of huurauto bepaal je zelf je route en tempo, waardoor je het meeste uit je bezoek haalt.

Heb je geen auto? Dan kun je Orkney ook met het openbaar vervoer ontdekken, al zijn de busverbindingen beperkt en sluiten de dienstregelingen niet altijd goed aan op een dag vol bezienswaardigheden. Een andere mogelijkheid is een georganiseerde dag- of meerdaagse tour vanaf het Schotse vasteland. Je reist dan per touringcar over de eilanden en afhankelijk van de tour overnacht je één of meerdere nachten op Orkney.

Waar verblijven op Orkney?

Tijdens onze reis verbleven wij in St. Margaret’s Hope. Eigenlijk was dit niet onze eerste keuze, maar veel accommodaties op populairdere locaties waren al volgeboekt. Zouden we nog eens teruggaan naar Orkney, dan zouden we kiezen voor een accommodatie in of rondom Kirkwall. Door de centrale ligging rijd je vanaf hier gemakkelijk naar de meeste bezienswaardigheden. Bovendien vind je hier de meeste restaurants, winkels en accommodaties.

Verblijf je twee nachten, dan is Kirkwall wat ons betreft de beste uitvalsbasis. Zo hoef je niet van accommodatie te wisselen en liggen de belangrijkste bezienswaardigheden binnen korte rijafstand.
Heb je drie nachten of langer, dan kan het juist leuk zijn om je verblijf te verdelen over twee locaties. Zo ontdek je verschillende delen van Orkney en houd je meer tijd over om ook een van de andere eilanden, zoals Hoy of Westray, te bezoeken.

De leukste restaurants op Orkney

Orkney heeft verrassend veel goede restaurants. Door de ligging midden in zee speelt verse vis een belangrijke rol op de menukaart, maar ook lokale producten zoals Orkney cheddar, rundvlees, whisky en gin kom je veel tegen. Daarnaast vind je ook in kleinere dorpen gezellige cafés en restaurants waar veel met ingrediënten van de eilanden wordt gekookt.

• The Murray Arms (St Margaret’s Hope) – Wat ons betreft hét restaurant van Orkney. Hier aten wij de lekkerste visschotel die we ooit hebben gehad, bereid met verse lokale vis en zeevruchten. Alleen daarvoor zouden we al teruggaan naar Orkney. Reserveer ruim van tevoren, want het restaurant zit niet voor niets vaak vol.
• Polly’s Kettle (St Margaret’s Hope) – Een gezellige plek voor koffie, thee en huisgemaakte lekkernijen. Perfect voor een korte pauze tijdens je rondrit over Orkney.
• The Foveran (Kirkwall) – Een sfeervol restaurant waar lokale ingrediënten en verse vis centraal staan. Een goede keuze als je uitgebreid wilt dineren in de omgeving van Kirkwall.
• Helgi’s (Kirkwall) – Een gezellige gastro pub met Schotse klassiekers, burgers en andere comfortgerechten.
• The Storehouse Restaurant (Kirkwall) – Een populair restaurant in het centrum van Kirkwall, met een gevarieerde menukaart vol lokale producten, vis- en vleesgerechten.